Jenaplanonderwijs op de Antoniusschool

Ieder kind is anders en dat is juist mooi!

Op de Antoniusschool werken we volgens het Jenaplanconcept. Daarbij gaan we ervan uit dat ieder kind uniek is. Kinderen verschillen in wat ze kunnen, hoe ze leren, waar hun interesses liggen en wat ze nodig hebben om zich te ontwikkelen. Die verschillen zien we niet als iets lastigs, maar juist als iets waardevols. Kinderen kunnen namelijk ontzettend veel van elkaar leren. Op onze school vinden we het belangrijk dat kinderen niet alleen goed leren lezen, schrijven en rekenen, maar dat ze zich ook ontwikkelen als mens. Dat ze leren samenwerken, verantwoordelijkheid nemen, rekening houden met anderen en ontdekken waar hun talenten liggen. We willen kinderen voorbereiden op een samenleving waarin je met allerlei verschillende mensen samenleeft en samenwerkt.

Binnen het Jenaplanonderwijs staan vier basisactiviteiten centraal: gesprek, spel, werk en viering. Deze activiteiten komen vrijwel iedere dag terug in ons onderwijs. Kinderen leren door met elkaar in gesprek te gaan, samen te spelen, te werken en door belangrijke momenten met elkaar te vieren.

Bij ons op school

Wie onze school binnenloopt, merkt hopelijk al snel dat er een warme, gezellige en gemoedelijke sfeer heerst. We vinden het belangrijk dat kinderen zich prettig en veilig voelen op school. Dat ze zichzelf kunnen zijn, fouten durven maken en weten dat ze erbij horen. Want wanneer een kind zich fijn voelt, ontstaat er ook ruimte om te leren en zich te ontwikkelen. In iedere stamgroep heeft de kring een belangrijke plek. Hier beginnen en eindigen we de dag, voeren we gesprekken, geven we instructies en bespreken we hoe het gaat. De kring is een plek waar iedereen elkaar kan zien en waar ieder kind een stem heeft. We luisteren naar elkaar, delen ervaringen, stellen vragen en leren om verschillende meningen te respecteren.

Naast de kring werken kinderen vanaf groep 3 in tafelgroepjes. Deze wisselen regelmatig, zodat kinderen leren samenwerken met verschillende klasgenoten. Soms werken kinderen samen, soms helpen ze elkaar en op andere momenten werken ze zelfstandig. Tijdens het zelfstandig werken krijgen kinderen, binnen duidelijke afspraken, ruimte om zelf keuzes te maken. Waar kan ik het beste werken? Heb ik hulp nodig? Kan ik iets samen met een ander doen of lukt het mij zelfstandig? Kinderen kunnen aan hun eigen tafel werken, maar soms ook op een andere plek in het lokaal of op de gang.

We vinden het belangrijk dat kinderen steeds zelfstandiger worden. Daarom zorgen we ervoor dat materialen toegankelijk zijn en kinderen leren om zelf verantwoordelijkheid te nemen voor hun werk en hun omgeving. Ook bij het verzorgen van de stamgroep betrekken we de kinderen. Het is immers niet alleen het lokaal van de leerkracht, maar vooral ook de plek waar kinderen een groot deel van hun dag doorbrengen. Samen maken we afspraken, denken we na over wat prettig werkt en zorgen we voor onze omgeving. Dat gaat natuurlijk niet altijd vanzelf. Kinderen hebben verschillende wensen en ideeën en soms botst dat. Juist daarin zit ook een belangrijk onderdeel van ons onderwijs. We leren kinderen om naar elkaar te luisteren, rekening te houden met anderen, samen oplossingen te zoeken en verantwoordelijkheid te nemen voor hun eigen gedrag. Eigenlijk oefenen we iedere dag een beetje hoe je met elkaar samenleeft.

We praten mét kinderen, niet alleen óver kinderen

Vanaf groep 1 betrekken we kinderen bij de gesprekken over hun ontwikkeling. Vanaf groep 5 organiseren we driehoeksgesprekken, waarbij het kind, de ouders en de leerkracht samen in gesprek gaan. We vinden het belangrijk dat kinderen zelf leren vertellen hoe het met hen gaat. Waar ben je trots op? Wat gaat al goed? Wat vind je nog lastig? En wat zou je graag willen leren?  Natuurlijk passen we de gesprekken aan de leeftijd van het kind aan. Maar de gedachte blijft hetzelfde: we praten niet alleen over kinderen, maar vooral ook met hen. Zo leren kinderen steeds beter nadenken over hun eigen ontwikkeling en ontdekken ze dat ze daar zelf ook invloed op hebben.

Samen vieren hoort erbij

Vieren is een belangrijk onderdeel van ons Jenaplanonderwijs. We vinden het belangrijk om regelmatig met de hele school bij elkaar te komen. Om te laten zien waar we mee bezig zijn, naar elkaar te luisteren en samen plezier te hebben. Iedere maandagmiddag beginnen we de week met alle kinderen en leerkrachten in ons speellokaal. We zingen voor de jarigen en staan stil bij onderwerpen die op dat moment belangrijk zijn. Eens in de drie weken sluiten we de week samen af met een viering. Meestal verzorgen verschillende stamgroepen een optreden. Kinderen laten zien wat ze hebben geleerd, presenteren iets waar ze aan gewerkt hebben of delen iets wat ze graag aan anderen willen laten zien. Ook ouders zijn hierbij welkom. Een viering is voor ons meer dan alleen een optreden. Kinderen leren om voor een groep te staan, zichzelf te presenteren, naar anderen te kijken en waardering te hebben voor wat een ander laat zien. En natuurlijk is het ook gewoon ontzettend leuk om samen te zingen, te lachen en trots te zijn op elkaar.

Geen gewone klas, maar een stamgroep

Op de Antoniusschool spreken we niet over klassen, maar over stamgroepen. In deze groepen zitten kinderen van verschillende leeftijden bij elkaar. Onze stamgroepen bestaan uit twee leerjaren, met bij de kleuters ook ruimte voor de jongste instromers. Dat doen we heel bewust.

In een stamgroep ben je het ene jaar de jongste en het andere jaar de oudste. Als jongste leer je veel van de oudere kinderen. Je kijkt hoe zij dingen aanpakken, kunt hulp vragen en groeit langzaam in je rol binnen de groep. Als oudste krijg je juist de kans om anderen te helpen, verantwoordelijkheid te nemen en het goede voorbeeld te geven. Die wisselende rollen vinden we waardevol. Een kind dat het ene jaar nog veel hulp nodig heeft, kan een jaar later degene zijn die een ander op weg helpt.

Ook leren kinderen dat je niet overal even goed in hoeft te zijn. Misschien vind je rekenen lastig, maar ben je juist heel sterk in lezen. Of ben je degene die goed kan samenwerken, creatieve oplossingen bedenkt of anderen helpt als iets niet lukt. Binnen de stamgroep krijgen al die verschillende talenten een plek.

Het werken met verschillende leeftijden biedt ook mogelijkheden om aan te sluiten bij wat kinderen nodig hebben. Sommige kinderen kunnen bij bepaalde onderdelen al wat verder werken, terwijl anderen juist wat meer tijd of extra uitleg nodig hebben. We kijken daarbij steeds naar de ontwikkeling van het kind.

Leren in samenhang

Natuurlijk besteden we op de Antoniusschool veel aandacht aan de basisvaardigheden. Goed leren lezen, schrijven en rekenen is ontzettend belangrijk. We werken doelgericht en geven kinderen de instructie en begeleiding die ze nodig hebben om deze vaardigheden goed te ontwikkelen. Maar leren bestaat uit meer dan losse vakken. We willen kinderen ook laten ontdekken hoe de wereld in elkaar zit en hoe verschillende onderwerpen met elkaar samenhangen. Daarom werken we met thema's waarin kinderen kennis opdoen, vragen stellen, onderzoeken, lezen, schrijven en met elkaar in gesprek gaan.

Een onderwerp wordt betekenisvoller wanneer kinderen begrijpen waarom ze iets leren en wat ze ermee kunnen. Met de invoering van Wetenswaardig zetten we een volgende stap in het verbinden van taal, lezen en wereldoriëntatie. Kinderen werken met rijke teksten en bouwen kennis op over allerlei onderwerpen. Door veel over een onderwerp te lezen, te praten en te schrijven, vergroten ze niet alleen hun kennis van de wereld, maar ontwikkelen ze ook hun taalvaardigheid.

Daarnaast werken we met Staal 2 voor spelling en grammatica. Zo zorgen we ervoor dat kinderen een stevige basis ontwikkelen en tegelijkertijd ervaren hoe taal in allerlei situaties gebruikt wordt. Bij de jongste kinderen krijgt leren in samenhang vooral vorm door spel, ontdekkend leren en het werken vanuit betekenisvolle thema's. Naarmate kinderen ouder worden, krijgt dit steeds meer verdieping.

We blijven ons onderwijs hierin ontwikkelen. We willen dat kinderen niet alleen kennis opdoen, maar die kennis ook begrijpen, kunnen toepassen en verbanden leren leggen.

Samen leren, samen leven

Jenaplanonderwijs gaat voor ons uiteindelijk over veel meer dan de manier waarop we ons onderwijs organiseren. Het gaat over hoe we met kinderen omgaan, hoe we naar hun ontwikkeling kijken en hoe we met elkaar samenleven. We willen een school zijn waar kinderen zich gezien voelen, waar we hoge verwachtingen hebben en waar ieder kind de ruimte krijgt om zich te ontwikkelen. Een school waar kinderen leren dat je niet allemaal hetzelfde hoeft te zijn, maar dat je wel samen verantwoordelijk bent voor een fijne plek om te leren en te leven.

Want op de Antoniusschool leren we niet alleen van de leerkracht, maar ook van en met elkaar.